İstanbul Nişantaşı Üniversitesi’nde Kimlerin Hangi Etik Kurula Başvurması Gerekir?
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, farklı bilimsel alanlar için bağımsız çalışan çeşitli etik kurullar oluşturmuştur. Araştırmacıların etik kurul başvurusu yaparken, çalışmalarının niteliğine ve bilimsel alanına uygun kurula başvurmaları gerekmektedir. Üniversite bünyesinde bulunan üç temel etik kurul aşağıdaki gibidir:
1. Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu
Bu kurula başvurması gereken araştırmacılar:
- Sosyal bilimler, beşeri bilimler ve sanat alanlarında çalışan akademisyenler ve araştırmacılar.
- Sosyoloji, psikoloji, eğitim bilimleri, hukuk, tarih, dil ve edebiyat gibi alanlarda araştırma yürütenler.
- İnsan katılımcılarla yapılan anket, mülakat, gözlem gibi araştırmalar yürüten araştırmacılar.
- Sosyal ve beşeri bilimler alanında yapılan lisansüstü tezler ve projeler.
2. Sağlık Bilimleri Etik Kurulu
Bu kurula başvurması gereken araştırmacılar:
- Sağlık bilimleri, tıp, diş hekimliği, hemşirelik, eczacılık ve biyomedikal alanlarda çalışan akademisyenler ve araştırmacılar.
- İnsanlar veya hayvanlar üzerinde klinik araştırma, biyomedikal deneyler, genetik araştırmalar yürüten araştırmacılar.
- Sağlık bilimleri alanında yapılan lisansüstü tezler ve projeler.
- Klinik deneyler ve insan sağlığını doğrudan etkileyen araştırmalar yürüten araştırmacılar.
Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu
Tüm ilaç dışı gözlemsel çalışmalar, anket, mülakat, odak grup çalışması, retrospektif arşiv taraması, kan, idrar, doku, genetik materyal, EEG veya radyolojik görüntü gibi koleksiyon materyaliyle veya rutin muayene, tetkik ve tedavi işlemleri sırasında elde edilmiş materyalle yapılacak araştırma, hücre veya doku kültürü çalışması, gen tedavisi araştırması (tedavi amacı içermeyen), hemşirelik faaliyetlerini kapsayan araştırma, gıda katkı maddeleriyle yapılacak diyet çalışması, egzersiz gibi vücut fizyolojisi ile ilgili araştırma, antropometrik ölçüm çalışması ve yaşam alışkanlıklarının değerlendirilmesi gibi insana bir hekimin doğrudan müdahalesinin gerekmediği araştırmalar değerlendirmeye alınacaktır. Ek olarak; hastadan kan alma, doku alma, tükürük alma, idrar alma, tıbbi veya dental muayene, tıbbi görüntüleme, diş çekimi vb.girişimsel işlemler bu etik kurul kapsamında değerlendirilmemektedir.
3. Fen ve Mühendislik Bilimleri Etik Kurulu
Bu kurula başvurması gereken araştırmacılar:
- Fen, mühendislik, teknoloji ve uygulamalı bilimler alanında çalışan akademisyenler ve araştırmacılar.
- Bilgisayar mühendisliği, makine mühendisliği, kimya, fizik, biyoloji ve mühendislik disiplinlerindeki araştırmalar.
- Teknolojik ve inovatif projeler geliştiren araştırmacılar.
- Hayvanlar veya doğa üzerinde deneyler içeren mühendislik ve fen bilimleri araştırmaları.
Başvuru Yapılacak Kurulu Belirlemede Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Araştırma Konusu ve Alanı: Çalışmanızın hangi bilimsel disipline ait olduğuna dikkat edin.
- Katılımcı Tipi: Eğer insanlarla veya hayvanlarla deneysel çalışmalar yapıyorsanız, sağlık veya fen bilimleri alanında ilgili etik kurula başvurmanız gerekebilir.
- Yöntem ve Etki Alanı: Bilimsel yöntemleriniz ve araştırmanın sonuçlarının kimleri ve neyi etkileyeceğini değerlendirin. Sosyal bilimler için daha çok insan davranışları üzerine anket ve mülakatlar kullanılırken, fen ve mühendislik bilimlerinde deneysel ve teknolojik araştırmalar öne çıkar.
Her araştırmacı, çalışmasının kapsamına uygun etik kurula başvurarak, etik ilkeler çerçevesinde çalışmalarını yürütmelidir.